Adroddiad newydd yn amlygu gwerth economaidd
colegau addysg bellach i economi Cymru

11 Hydref 2017

Mae ColegauCymru wedi rhyddhau adroddiad newydd sy’n dangos yr effaith ariannol enfawr y mae’r sector addysg bellach yn ei chael ar economi Cymru, gydag amcangyfrif ei bod yn werth £4 biliwn yn ychwanegol bob blwyddyn.

Yr adroddiad annibynnol hwn, a gomisiynwyd gan GolegauCymru a’i gynnal gan gwmni Emsi (Economic Modelling Specialists International), yw’r adroddiad cyntaf i edrych yn fanwl ar fanteision ariannol y sector addysg bellach i’r rhanddeiliaid allweddol. Mae’r canlyniadau wedi pwysleisio’r ffaith y bydd y £20 miliwn ychwanegol a glustnodwyd ar gyfer Addysg Bellach yn ddiweddar yng Nghyllideb Cymru yn arian fydd yn talu ar ei ganfed.

Yn 2014-15 talodd myfyrwyr gyfanswm o £66.9 miliwn er mwyn talu costau eu ffioedd dysgu, eu llyfrau a’u cyflenwadau, gan golli allan ar werth £732.7 miliwn o enillion wrth weithio yn hytrach nag ennill. Fodd bynnag, dros gyfnod eu bywydau gwaith bydd ganddynt botensial i ennill mwy na £5.5 biliwn yn rhagor o’r herwydd. Mae hynny’n golygu, ar gyfer pob punt y bydd gweithwyr wedi’i roi tuag at eu haddysg mewn colegau addysg bellach yng Nghymru, y gallant ddisgwyl £6.90 mewn cyflogau uwch yn y dyfodol.

Er bod potensial ennill uwch myfyrwyr coleg yn ffaith gyfarwydd, yr hyn sy’n llai cyfarwydd yw’r effaith mae colegau addysg bellach Cymru yn ei chael ar yr economi. Yn ogystal â chefnogi amrywiaeth o sectorau yng Nghymru drwy ddarparu gweithwyr medrus ar eu cyfer, mae gwariant colegau addysg bellach Cymru, ynghyd â gwariant eu staff a’u myfyrwyr, yn cefnogi’r economi leol ymhellach drwy’r allbwn a’r gwaith sy’n cael ei greu gan gyflenwyr lleol.

Cyfrifwyd bod y gymdeithas wedi buddsoddi £1.7 biliwn mewn colegau addysg bellach yng Nghymru drwy wariant uniongyrchol a’r enillion y collodd myfyrwyr allan arnynt wrth ddysgu. Fodd bynnag, bydd y gymdeithas yn cael gwerth £13.3 biliwn o enillion ar y buddsoddiad hwnnw gan y myfyrwyr hynny dros gyfnod eu bywydau gwaith. Mae hyn yn golygu enillion o £7.90 am bob punt a wariwyd, sy’n cyfateb i 24% o enillion blynyddol ar fuddsoddiad ar gyfartaledd.

Meddai Iestyn Davies, Prif Weithredwr ColegauCymru: “Mae’r adroddiad annibynnol hwn yn dangos yn ddi-gwestiwn beth yw gwerth a chyfraniad colegau addysg bellach i Gymru, nid dim ond o ran y manteision i fyfyrwyr unigol, ond hefyd i’r economi a’r gymdeithas yn ehangach. Am bob punt mae myfyrwyr yn ei buddsoddi yn eu dyfodol, mae cyfradd yr enillion yn £6.90, tra bod yr enillion am bob punt mae’r gymdeithas yn ei gwario yn £7.90.

“Mae’r ymchwil cadarn yn dystiolaeth ffeithiol ac yn gydnabyddiaeth o holl waith caled staff ac arweinwyr y sector sydd, er gwaethaf cyfnodau heriol, wedi parhau i ddarparu ar gyfer myfyrwyr, ac mae hynny wedi gwneud gwahaniaeth gwirioneddol, fel mae’r adroddiad yma yn ei ddangos. Fe ddylen nhw fod yn falch iawn.”

Meddai Alun Davies, Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes: “Er y byddai wedi bod yn anodd amau cyfraniad anhygoel colegau addysg bellach i economi Cymru, rwy’n falch o weld y cyfraniad hwn wedi’i wedi fesur a’i nodi ar ddu a gwyn.

“Fodd bynnag, mae’r effaith mae’r colegau yma’n eu cael ar fywydau myfyrwyr yn enfawr. Mae profiadau myfyrwyr yn y coleg yn siapio gweddill eu bywydau ac yn eu rhoi ar lwybr tuag at fod yn aelodau hapus a chynhyrchiol o gymdeithas Cymru. Mae’r astudiaeth yma’n mwy na chyfiawnhau’r ffaith bod yr arian a glustnodwyd ar gyfer addysg bellach yng Nghyllideb ddiwethaf Llywodraeth Cymru yn fuddsoddiad, nid dim ond yn y myfyrwyr unigol, ond yn economi Cymru yn ei chyfanrwydd.”

Meddai Ian Price, Cyfarwyddwr CBI Cymru: “Mae’r adroddiad yma’n awgrymu bod colegau addysg bellach Cymru yn cyfrannu gwerth 183,530 o swyddi cyflog cyfartalog, sy’n gyfraniad anhygoel yn ôl safonau unrhyw un.

“Mae colegau yn cyflogi staff, yn darparu gweithwyr hyfforddedig cymwys ar gyfer ein gweithlu, yn noddi busnesau lleol ac yn arwain at fwy o dreth i’r coffrau. Rwy’n falch bod y cyfraniad amhrisiadwy yma wedi’i gydnabod ac rwy’n gobeithio gweld rhagor o bwyslais yn y dyfodol ar gefnogi ein sector addysg bellach er mwyn iddo allu parhau i ffynnu.”